Stan nietrzeźwości – ile promili, kiedy występuje, jakie kary i czym różni się od stanu po użyciu alkoholu?

Stan nietrzeźwości - ile promili, kiedy występuje, jakie kary i czym różni się od stanu po użyciu alkoholu?

W Kancelarii Marczuk Adwokaci w Toruniu regularnie reprezentujemy klientów w sprawach karnych związanych z prowadzeniem pojazdu w stanie po użyciu alkoholu oraz w stanie nietrzeźwości. Poniżej przedstawiamy merytoryczne omówienie aktualnych regulacji prawnych obowiązujących w Polsce, wraz z praktycznymi wyjaśnieniami istotnych różnic pomiędzy stanem po użyciu alkoholu a stanem nietrzeźwości.

Co to jest stan nietrzeźwości?

Aby prawidłowo zrozumieć, czym jest stan nietrzeźwości, należy odwołać się do przepisów polskiego prawa, przede wszystkim do art. 115 § 16 Kodeksu karnego, który definiuje stan nietrzeźwości. Mamy z nim do czynienia w dwóch sytuacjach:

1. Gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza granicę 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość,
2. albo zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza wynosi ponad 0,25 mg alkoholu, albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Oznacza to, że zarówno wynik w promilach, jak i wynik w mg/l może przesądzać o tym, czy doszło do popełnienia czynu w warunkach stanu nietrzeźwości.

Ustalenie, czy osoba była w stanie nietrzeźwości jest także kluczowe w innych obszarach, np. przy ocenie odpowiedzialności pracownika, kierowcy zawodowego czy osoby pełniącej funkcję publiczną.

Warto w tym miejscu podkreślić, że prowadzenie w stanie nietrzeźwości może prowadzić do konsekwencji karnych, cywilnych oraz zawodowych. W takich sprawach wsparcie adwokat od spraw karnych jest niezwykle istotne.

Stan nietrzeźwości a stan po użyciu alkoholu - najważniejsze różnice

W praktyce często pojawia się pytanie o relację: stan nietrzeźwości a stan po użyciu alkoholu. Choć pojęcia te brzmią podobnie, w świetle polskiego prawa oznaczają zupełnie inne kategorie odpowiedzialności.

Stan po użyciu alkoholu (wykroczenie)

Zgodnie z art. 46 ust. 2 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stan po spożyciu alkoholu występuje, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do:

• stężenia we krwi od 0,2 promila do 0,5 promila alkoholu,
• albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg/l do 0,25 mg/l.

Stan nietrzeźwości (przestępstwo)

Stan nietrzeźwości wystąpi, gdy wartości przekraczają wskazane powyżej; mówimy wówczas o przestępstwie, które jest znacznie poważniejsze pod względem konsekwencji.

Różnice pomiędzy stanem po użyciu alkoholu a stanem nietrzeźwości przekładają się na odmienne sankcje, procedury i skutki prawne. W przypadku przekroczenia progu nietrzeźwości mamy do czynienia z odpowiedzialnością karną, co oznacza m.in. możliwość orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, grzywien, świadczeń pieniężnych oraz w skrajnych przypadkach kary pozbawienia wolności.

Ile promili oznacza stan nietrzeźwości? Przeliczenia na mg/l

Ile promili oznacza stan nietrzeźwości? Kluczowe są wartości progowe wynikające z kodeksu karnego.

Stan nietrzeźwości - wartości graniczne:

• > 0,5 promila alkoholu we krwi,
• > 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ (1l) wydychanego powietrza (czyli stan nietrzeźwości w mg/l).

Przeliczenie mg/l na promile nie jest liniowe, jednak w praktyce przyjmuje się przybliżone przeliczenie:

• 0,10 mg/l ≈ 0,2 promila,
• 0,25 mg/l ≈ 0,5 promila.

Oznacza to, że od wyniku 0,26 mg/l w wydychanym powietrzu można mówić o przestępstwie prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

W sprawach karnych prowadzonych przez naszą kancelarię często analizujemy prawidłowość pomiaru alkomatu, skalibrowanie urządzenia, liczbę pomiarów oraz zachowanie funkcjonariuszy. Te elementy mają znaczenie procesowe w ocenie, czy prawidłowo ustalono, że doszło do prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Stan nietrzeźwości a prawo karne - przepisy, artykuły i kary

Kluczowym przepisem określającym odpowiedzialność karną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jest art. 178a Kodeksu karnego. Oprócz tego wśród najważniejszych przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej związanej z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu należą:

• art. 115 § 16 KK - definicja stanu nietrzeźwości,
• art. 178a KK - prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości,
• art. 87 Kodeksu wykroczeń - osoba kieruje pojazdem po spożyciu alkoholu, lecz bez osiągnięcia stanu nietrzeźwości.
• art. 46 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości - definicja stanu po użyciu alkoholu.

Stan nietrzeźwości - kara i inne środki reakcji prawnokarnej

Konsekwencje prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu zależą od tego, czy prowadzenie pojazdu miało miejsce w stanie nietrzeźwości, czy też w stanie po użyciu alkoholu, jak również od okoliczności danej sprawy:

Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju. Sąd orzeka także świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych, do wysokości maksymalnie 60.000 złotych.

Ponadto, sąd orzeka przepadek pojazdu prowadzonego przez sprawcę, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia. Sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku, jeżeli zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

Prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 złotych W razie popełnienia tego wykroczenia orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

W praktyce sądowej, którą prowadzi nasza kancelaria, często analizujemy okoliczności łagodzące, takie jak niekaralność, postawa procesowa, pojednanie z pokrzywdzonym lub minimalne przekroczenie progu. W wielu sprawach możliwe jest ubieganie się o warunkowe umorzenie postępowania, jeśli okoliczności danej sprawy na to pozwalają.

Stan nietrzeźwości w pracy

Stan nietrzeźwości w pracy oznacza obecność alkoholu w organizmie podczas wykonywania obowiązków pracowniczych. W przypadku pracowników, kierowców zawodowych czy osób wykonujących zawody zaufania publicznego, pojawia się dodatkowy wymiar odpowiedzialności. Ustalenie, że pracownik znajdował się w stanie nietrzeźwości, może stanowić podstawę:

• rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika,
• odpowiedzialności porządkowej,
• odpowiedzialności karnej, jeśli zachowanie pracownika naraziło innych na niebezpieczeństwo.

Podsumowując, rozróżnienie między stanem po użyciu a stanem nietrzeźwości ma fundamentalne znaczenie zarówno w kontekście prawnym, jak i praktycznym. Stan nietrzeźwości wiąże się z poważniejszymi konsekwencjami karnymi i zawodowymi, podczas gdy stan po użyciu alkoholu jest traktowany jako wykroczenie. Znajomość tych różnic pozwala na właściwe podejście do oceny sytuacji i skuteczne działanie zarówno przez osoby indywidualne, jak i instytucje, w tym pracodawców i organy ścigania.